Suplementy w ciąży – czy warto je stosować?

Planowanie ciąży oraz ciąża to niezwykły okres w życiu każdej kobiety. W tych szczególnych chwilach chcemy zapewnić naszemu Maluszkowi optymalne warunki do rozwoju – dbamy, aby nasza dieta dostarczała mu wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Niestety, wraz ze wzrostem zapotrzebowania niekiedy nie jesteśmy w stanie zagwarantować Malcowi odpowiednią ich ilość, toteż Zespół Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego zaleca suplementację niektórych składników odżywczych.

Nie oznacza to jednak, że mamy rezygnować z odpowiedniej diety, a zbilansowany posiłek mają nam zastąpić suplementy w ciąży. Musimy jedynie pamiętać, że niektóre witaminy i mikroelementy są najważniejsze przed ciążą oraz na samym jej początku; dlatego też warto przygotowywać się do stanu błogosławionego w odpowiedni sposób oraz kontynuować suplementację aż do końca okresu laktacji.

Jeśli interesuje Was odpowiednia dieta na płodność, to zapraszam do przeczytania tego artykułu.

Suplementy w ciąży:

1. Kwas foliowy.

Zespół Ekspertów Pierwotnej Profilaktyki Wady Cewy Nerwowej już od 1997 r. rekomenduje suplementowanie kwasu foliowego przed planowaną ciążą. Jego on niezbędnym koenzymem metabolizmu kwasów nukleinowych czy katalizatorem procesów krwiotwórczych.

Niedobór tej witaminy (niedostateczna podaż lub nieprawidłowy metabolizm) może powodować wzrost ryzyka wad otwartych OUN, wad serca, wad zaporowych układu moczowego oraz wzrost ryzyka wystąpienia poronień czy zakrzepicy.

Niestety, nadmiar też nie jest wskazany dla naszego organizmu: może powodować wzrost ryzyka uszkodzenia wczesnej ciąży. Suplementacja kwasem foliowym jest także przeciwwskazana u osób w starszym wieku oraz w chorobach nowotworowych. Większe dawki zaleca się jedynie w szczególnych przypadkach i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.

Ostatnio popularne staje się pytanie: kwas foliowy czy foliany? Wątpliwości starałam się rozwiać tu.

Od kiedy zacząć suplementację kwasy foliowego? –> co najmniej 6 tygodni przed planowaną ciążą; optymalnie na 3 miesiące przed planowaną ciążą;

W jakiej dawce suplementować kwas foliowy? –> odpowiednia dawka to 0,4 mg/d; wyższe dawki jedynie w szczególnych przypadkach, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym ciążę;

2. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe – PUFA (ang. polyunsaturated fatty acids).

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe to niezwykle istotny element diety ciężarnej Mamy – są odpowiedzialne za rozwój psychomotoryczny dziecka, ostrość widzenia oraz obniżenie ryzyka depresji poporodowej. Wpływają na prawidłowy rozwój siatkówki oka, percepcję wrażeń wzrokowych i ich zmianę na impulsy nerwowe. Prawidłowe zaopatrzenie organizmu w PUFA podczas ciąży wpływa na jej wydłużenie, wzrost masy urodzeniowej Maluszka (ale bez ryzyka makrosomii!) oraz spadek ryzyka porodu przedwczesnego. Dodatkowo mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1, nadciśnienia tętniczego krwi w wieku dorosłym czy alergii.

Ze względu na dość kontrowersyjne spożywanie ryb w ciąży oraz ogólnie bardzo niskie ich spożycie w naszym kraju, zaleca się przyjmowanie PUFA w postaci specjalistycznych suplementów diety. Suplementację powinno kontynuować się także podczas laktacji.

Od kiedy zacząć suplementację wielonienasyconych kwasów tłuszczowych? –> przynajmniej od 20 tygodnia ciąży;

W jakiej dawce suplementować wielonienasycone kwasy tłuszczowe? –> od 600 mg/dobę DHA; w warunkach znacznego niedoboru nawet 1000 mg/dobę;

3. Żelazo.

Badanie morfologii krwi jest niezwykle często wykonywane w okresie ciąży (prawie co wizytę). Musimy mieć też na uwadze, że w stanie błogosławionym występuje także fizjologiczna niedokrwistość, związana ze spadkiem hematokrytu. Dlatego też o niedokrwistości z niedoboru żelaza mówimy wtedy, gdy poziom hemoglobiny spadnie poniżej 11 mg%. Taka anemia może powodować obniżenie tolerancji na wysiłek fizyczny, uczucie zmęczenia, a nawet zwiększyć ryzyko porodu przedwczesnego.

Eksperci nie zalecają jednak suplementacji żelaza od samego początku ciąży – jest ona słuszna jedynie u kobiet, które miały stwierdzoną niedokrwistość przed zajściem w ciążę (na początku ciąży lekarz przerwie suplementację i wznowi ją dopiero od 8 tygodnia ciąży).

Istotne znaczenie ma tutaj wzrost zapotrzebowania na żelazo – o 8-9 mg/dobę (26-27 mg/dobę) w porównaniu do kobiet niebędących w ciąży  (18 mg/dobę), jednak są to wartości, które możemy pozyskać z odpowiedniej diety.

Od kiedy zacząć suplementację żelaza? –> należy uzgodnić z lekarzem;

W jakiej dawce suplementować żelazo? –> na początku zazwyczaj są to niższe dawki do 30 mg, a następnie 601-20 mg w przypadku potwierdzenia różnego stopnia niedokrwistości z niedoboru żelaza;

Na co zwrócić uwagę przy suplementacji żelaza? –> na prawidłowy metabolizm żelaza wpływa obecność witaminy B6 i magnezu;

4. Jod.

Podczas ciąży borykamy się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na jod, ponieważ rośnie aktywność dejodynaz, więcej tego składnika mineralnego tracimy przez nerki oraz potrzebuje go nasz rozwijający się Maluszek.  Kiedy myślimy o jodzie, to pierwsze co nam wpada do głowy, to zapewne sól kuchenna, która w naszym kraju jest jodowana. Ale spożywanie nadmiernych ilości takiej soli nie jest wskazane, a niektóre Panie wręcz odstawiają sól (co również nie do końca nie jest wskazane –> przeczytajcie tu), co może nasilać niedobory. A niedobór jodu może doprowadzić do wola tarczycowego u ciężarnej oraz wzrostu ryzyka niedorozwoju umysłowego u dzieci.

Od kiedy zacząć suplementację jodu? –> jod można zacząć suplementować w momencie planowania ciąży;

W jakiej dawce suplementować jod? –> 200 μg/dobę;

5. Magnez.

Magnez reguluje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, podwyższa próg pobudliwości, przez co obniża kurczliwość mięśni gładkich i poprzecznie prążkowanych. Niedobór może prowadzić do zaburzeń przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz zwiększa ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego krwi.

Podstawowym objawem (i przez to dość łatwym do zdiagnozowania) niedoboru magnezu są bolesne skurcze mięśni – i wtedy zaleca się jego suplementację (oczywiście w porozumieniu z lekarzem prowadzącym).

Od kiedy zacząć suplementację magnezu? –> w zależności od wskazań;

W jakiej dawce suplementować magnez? –> zapotrzebowanie wynosi od 200-1000 mg/dobę (niekiedy 12 mg/kg masy ciała);

6. Witamina D.

Witamina D ostatnio powoduje wiele szumu wokół siebie, ponieważ okazuje się, że jest to naprawdę  niezwykła witamina. Odpowiedzialna jest za mnóstwo funkcji w naszym organizmie, między innymi za utrzymanie prawidłowej gęstości mineralnej kości, hamowanie nadmiernej proliferacji komórek, stymulowanie różnicowania się komórek w układzie krwiotwórczym czy modulowanie funkcji układu odpornościowego. Jej suplementacja jest także zalecana dla kobiet z zaburzeniami owulacji.

Nie będę się rozwodzić nad szczegółowymi funkcjami witaminy D, więc ciekawscy więcej informacji znajdą tu.

Od kiedy zacząć suplementację witaminy D? –> około 3 miesiące przed planowaną ciążą;

W jakiej dawce suplementować witaminę D? –> 2000 IU/dobę;

Całość rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego do pobrania tu.

Specjalnie dla Was przygotowałam też małą ściągawkę do pobrania:

suplementy w ciąży

 

2 Comments Add yours

  1. Kamaaa napisał(a):

    W pierwszej ciazy mialam anemie. Ale przy drugiej polozna zalecila brac mi pregne plus bo oprocz kwasu foliowego, kwasu dha zawiera tez zelazo, ktorego niedobor przyczynia sie wlasnie do anemii.

  2. Marta napisał(a):

    Mi kuzynka , która niedawno urodziła poleciła Pregna Plus , który zawiera kompleks składników co prawda jestem dopiero w pierwszym miesiacu , mam nadzieje ze sie fajnie sprawdzi jak u niej , macie może jakies doswiadczenia ? oczywiscie staram sie utrzymac odpowiednio zbilansowana diete 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *