Cukrzyca ciążowa – najczęstsze pytania do dietetyka cz. I

CUKRZYCA CIĄŻOWA – dwa słowa lekarza, które zawisły nad Tobą, jak ciemne chmury gradowe. Cukrzyca? Jak to? Przecież tak o siebie dbałam i jadłam tak zdrowo! Dlaczego ja? Droga Słodka Mamo! Nikt w to nie wątpi – doskonale wiemy, że Maleństwo, które rozwija się w Twoim brzuchu jest najważniejsze. Teraz tylko trzeba zakasać rękawy i cukrzycą walczyć – a walka ta ma być wygrana! Zanim jednak skupimy się na żywieniu i odpowiedniej diecie w cukrzycy ciążowej, odpowiem na kilka pytań, które pacjentki z tą dolegliwością zadawały mi najczęściej.

— Artykuł będzie dotyczył jedynie Pań, u których rozpoznano cukrzycę w ciąży, przy standardowym badaniu między 24. a 28. tygodniem ciąży (tzw. GDM – gestational diabetes mellitus).

— Oczywiście nie jestem alfą i omegą w tym temacie. Starałam się jak najbardziej rozwiać wszystkie wątpliwości 🙂 ale poszczególne przypadki mogą różnić się między sobą, dlatego też ZAWSZE konsultujcie wszystko ze swoim lekarzem. A jeśli macie jakieś inne pytania – zapraszam do kontaktu –> tu.

CZĘŚĆ DRUGA WPISU –> dostępna tutaj

ZASADY ŻYWIENIA W CUKRZYCY CIĄŻOWEJ –> dostępne tutaj

Skąd mi się „ta cukrzyca” wzięła?

W Twoim organizmie zachodzą teraz niesamowite zmiany – widać je przecież nawet gołym okiem. Wszystko jest dostosowywane do rozwijającego się Maluszka – dla jego najlepszego rozwoju oraz największego komfortu. Ale dla kobiety jest to bardzo duże obciążenie: łożysko zaczyna produkować hormony, które mogą prowadzić do spadku wydzielania insuliny (która jest odpowiedzialna za metabolizm glukozy), a dodatkowo – nasze tkanki przestają być na nią wrażliwe (tzw. insulinooporność). Na domiar wszystkiego biedna wątroba zaczyna wydzielać jeszcze większą ilość glukozy. Organizm ewidentnie nie radzi sobie z gospodarką glukozy, dochodzi do obciążenia trzustki, a w konsekwencji – stężenie glukozy we krwi zaczyna wzrastać.

Pierwsza rada: nie panikuj.

Zanim zacznę do omawiania bardziej szczegółowych pytań, mam dla Ciebie, Słodka Mamo, jedną radę: nie panikuj. Panika to jest ostatnia rzecz, jakiej zarówno Tobie, jak i Maluszkowi potrzeba. Cukrzyca ciążowa nie oznacza wyroku i nie jest nieokiełznaną bestią, robiącą spustoszenia w Twoim organizmie. Jest i trzeba nad nią zapanować – a to wszystko da się wykonać za pomocą diety, która notabene nie jest taka trudna. Masz mnóstwo pytań? Nie bój się ich zadawać – swojemu ginekologowi, diabetologowi, dietetykowi. Nawet jak wydają Ci się one głupie i nieważne – wierz mi, że takich pytań nie ma! A tym bardziej skoro dotyczą one zdrowia Twojego i Maluszka.

Kto jest zagrożony cukrzycą ciążową?

Istnieją pewne czynniki ryzyka, które predysponują do wystąpienia cukrzycy ciążowej. Wśród nich wymienia się (PTD, 2016):

— ciąża po 35. roku życia,
— w wywiadzie porody dzieci o dużej masie ciała (> 4000 g),
— urodzenie noworodka z wadą rozwojową,
— zgony wewnątrzmaciczne w wywiadzie,
— nadciśnienie tętnicze,
— nadwaga lub otyłość,
— rodzinny wywiad w kierunku cukrzycy typu 2,
— rozpoznanie cukrzycy ciążowej w poprzednich ciążach,
— wielorództwo,
— zespół policystycznych jajników.

Kiedy lekarz stwierdza cukrzycę ciążową?

Może to nie jest pytanie kierowane do dietetyka, ale najpierw chciałabym Wam przedstawić metody diagnozowania cukrzycy ciążowej. Chociażby skąd się wzięły te normy i parametry? Otóż – są one ustalane przez zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Między 24. a 28. tygodniem ciąży lekarz zaleca wykonanie doustnego test tolerancji glukozy (OGTT – oral glucose tolerance test). Na badanie należy udać się na czczo – wtedy następuje pierwszy pomiar stężenia glukozy we krwi. Następnie po godzinie dokonuje się powtórnego pomiaru, a po dwóch – jeszcze kolejnego.  To na podstawie tych kryteriów i przyjętych przez specjalistów norm określa się, czy ciężarna ma cukrzycę, czy nie (tabela poniżej).

Czas wykonania oznaczenia

Stężenie glukozy w osoczu

[mg/dl]

[mmol/l]

Na czczo

92-125

5,1-6,9

60. minuta

≥ 180

≥ 10,0

120. minuta

153-199

8,5-11,0

Kiedy trzymacie już swój wynik w rękach i KTÓRYKOLWIEK z parametrów jest nieprawidłowy, to lekarz prowadzący ciążę na tej podstawie już może Wam ogłosić, że należycie do zacnego grona Słodkich Mam.

Jeżeli którykolwiek z wyników jest wyższy, niż podane w tabeli, mówimy wtedy o tzw. „cukrzycy w ciąży” i z takim wynikiem należy się niezwłocznie udać do diabetologa (i możecie żądać zapisania Was bez kolejki – jesteście w ciąży i macie pierwszeństwo!).

W moim przypadku wynik testu OGTT tylko w jednym parametrze jest nieprawidłowy – czy to oznacza, że mam cukrzycę?

Tak naprawdę, nie ma to większego znaczenia, który parametr jest nieprawidłowy. Tak jak napisałam wyżej – nieważne, który wynik jest podwyższony – według wytycznych PTD masz cukrzycę ciążową.

Cukrzyca! Czyli będę przyjmować tabletki albo insulinę?

Niekoniecznie. W przypadku tabletek sprawa jest jasna – Polskie Towarzystwo Diabetologiczne nie rekomenduje doustnych leków przeciwcukrzycowych, nawet jeśli takowe przyjmowałyście przed ciążą. Natomiast jeśli chodzi o insulinoterapię – tutaj kluczowe znaczenie ma pobyt w szpitalu i pomiar dobowego profilu glikemii, a następnie samokontrola w domu lub ewentualna konsultacja diabetologiczna. Jedynie na tej podstawie lekarz może stwierdzić zasadność stosowania insulinoterapii. Jednak w większości przypadków cukrzyca ciążowa wymaga jedynie interwencji żywieniowej oraz zmiany nawyków żywieniowych, o czym będzie później.

Dlaczego utrzymanie prawidłowych wartości glikemii jest takie ważne?

To też nie do końca jest tak, że cukrzycą ciążową nie musimy się przejmować. Jest trochę takim cichym chochlikiem w naszym organizmie – może prowadzić do makrosomii płodu, czyli zbyt dużej masy ciała dziecka w stosunku do wieku płodowego oraz wpływa także niekorzystnie na rozwój narządów Maluszka (m.in. mięśnia sercowego). Z kolei kobieta jest obciążona ryzykiem porodu przez cesarskie cięcie. W późniejszych latach Wasze dziecko ma większe predyspozycje do wystąpienia w przyszłości nadwagi lub otyłości, cukrzycy typu 2 czy nietolerancji glukozy.

Mam glukometr, mam paski, stosuję dietę. Jakie stężenie glukozy będzie dla mnie prawidłowe?

W zależności, kiedy lekarz Wam zaleci dokonywanie pomiarów, stężenie glukozy we krwi będzie prawidłowe, kiedy:

— na czczo i przed posiłkami będzie wynosiło 70–90 mg/dl (3,3–5,0 mmol/l);
— maksymalna glikemia w 1. godzinie po rozpoczęciu posiłku będzie wynosiła < 140 mg/dl (< 7,8 mmol/l) – według najnowszych zaleceń PTD (najnowsze normy 2017 dostępne tutaj);
— między godziną 2.00 a 4.00 będzie wynosiła > 60 mg/dl (> 3,3 mmol/l).

Uważam, że mój lekarz przesadza i wcale nie mam cukrzycy ciążowej. Ciągle się kłuję, a cukier mam w normie!

Przede wszystkim – to nie my tutaj jesteśmy ekspertami. Skoro wybrałaś takiego, a nie innego lekarza oznacza to, że masz do niego zaufanie. Więc zaufaj mu! Skoro zlecił Ci mierzenie wartości glikemii (dwa razy dziennie, trzy razy dziennie, cztery razy dziennie lub więcej), to miał ku temu mnóstwo powodów. Rób to nadal i stosuj dietę – to przecież tylko kilkanaście tygodni!

Czy to znaczy, że będę miała cukrzycę do końca życia?

Absolutnie nie! U większości kobiet wszystko wraca do normy po porodzie, ale zwraca się uwagę, że cukrzyca ciążowa jest czynnikiem ryzyka jawnej cukrzycy w późniejszych latach życia.

Tak więc po porodzie czeka Cię powtórnie 75 g OGTT (powinnaś je wykonać mniej więcej 6-12 tygodni po porodzie), a następnie oznaczanie glikemii co 2-3 lata.

Miałaś cukrzycę ciążową i planujesz kolejne dziecko? Przed planowaną ciążą wykonaj test tolerancji glukozy.

Mam cukrzycę ciążową i nie wiem, co mam jeść…

A to już zapraszam do kolejnego postu, o diecie w cukrzycy ciążowej 🙂 –> O TU

2 Comments Add yours

  1. Kaja napisał(a):

    Prosze mi powiedzieć czy ja rowniez mam cc.pierwsze badanie na czczo 99 drugie 94. Wiec skierowano mnie na krzywa a z niej idealne wyniki,co mam o tym myslec

    1. Ada Nowakowska-Poźniak napisał(a):

      Dzień dobry! A mogłabym prosić bardziej szczegółowe wyniki krzywej cukrzycowej? Bo to nią należy się sugerować. W którym tygodniu wykonywała Pani badanie krzywej? Pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *